|
تأثير جامعه مدني و سازمانهاي غير دولتي در كاهش خسارت هاي ناشي از زلزله
نويسندهگان:
[ روشنك پارساپور ] - مركز تحقيقاتي ، آموزشي ، درماني قلب و عروق امام علي ( ع ) كرمانشاه [ جليل خادمي ] - مركز تحقيقاتي ، آموزشي ، درماني قلب و عروق امام علي ( ع ) كرمانشاه [ مهناز سبزي ] - مركز تحقيقاتي ، آموزشي ، درماني قلب و عروق امام علي ( ع ) كرمانشاه [ مريم شمسي ] - مركز تحقيقاتي ، آموزشي ، درماني قلب و عروق امام علي ( ع ) كرمانشاه
خلاصه مقاله:
سازمانهاي غير دولتي در نظم نوين جهاني علاوه بر اينكه به عنوان نمودي از دموكراسي در جوامع مطرح مي شوند بـه عنـوان نهادهاي موازي دولت بخشي از باراجر ايي دول ت را به عهده مي گيرند با توجه به ماهيت مردمـي بـودن ايـن سـازمانها در واقـع ارگان نظارتي مردم به فعاليتهاي دولت در جهت اجراي خواسته هاي آنها نيز به شمار مي روند . كشور ايران به دليل قرار گرفتن در منطقه خاص تكتونيكي كره زمين همواره شاهد وقوع زمين لرزه هاي م خرب و شديد بـوده اسـت از سـوي ديگـر بـه دليـل ساختار اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي حاكم بر آن كاهي شاهد تشديد خسارتهاي ناشي از زمين لرزه به دليل سـوء مـديريتها و نيز عملكرد نادرست نيروهاي مردمي به هنگام وقوع شرايط بحران بـوده ايـم . كـاهش خـسارتهاي ناشـي از زلزلـه در چنـين كشوري نيازمند همكاري تمام ارگانهاي دولتي و غير دولتي با يكديگر است . چرا كه دولت به تنهايي كنترل آسي ب هايي در اين وسعت و نيز آموزشهاي همگاني و عمومي در سطح جامعه را ندارد و از طرف ديگر در كشور ايران به دليل وابـسته بـودن تمـام سازمانها و ارگانهاي مرتبط با فعال يتهاي عمراني و ساخت و ساز به دولت امكان نظارت بيطرف بر اين فعاليتها وجـود نـدارد . در اين بين سازمانهاي غير دولتي مي توانند به عنوان ناظر بيطرف به نقد فعاليتهاي عمرانـي و مراحـل مختلـف سـاخت و سـاز و بازسازيها و نيز در مراحل مختلف امدادرساني و كاهش آلام ناشي از پد يده زلزله و سـاير حـوادث طبيعـي عمـل كننـد . قبـل از پرداختن به نقش سازمانهاي غير دولتي ابتدا به ارائه تعاريفي از سازمانهاي غير دولتـي جامعـه مـ دني، بحـران ، و مـديريت بـر بحرانهاي پس از زلزله در ايران و نيز ارائه تصوير كلي از نظام حاكم بر ساخت و ساز در ايران مي پردازيم . سازمانهاي غير دولتـي : در تعاريف جهاني سازمانهاي غير دولتي شامل جمعيت ها، گروهها و نهادهاي انساني و خودجوش و برآمده از مردمي هـستند ، كه مهمترين شاخص خود را در استقلال لذا دولت تعيين مي نماييد . امروزه سازمانهاي غير دولتي بـا فعاليـت غيـر انتفـاعي و داوطلبانه در جهت رفاه و خدمات عمومي به انجام فعاليت مي پردازند . اين سازمانها بنا بر تعريف بانك جهاني در كاهش دردهـا و افزايش منافع فقر ا و حفظ محيط زيست ، تامين خدمات اجتماعي و توسعه اجتماع ملي فعال هستند . جامعه مـدني : جامعـه اي است كه در آن روابط مردم با هم و مردم با دول ت و نهادهاي دولتي از يكسو و بـالعكس بـر اسـاس قـانون تنظـيم و مرتـب گرديده است كه سازمانهاي غير دولتي شفاف ترين نهادهاي جامعه مدني مي باشند . تعريـف بحـران و مـديريت بحـران : بحـران عبارتست از عدم انطباق بين نيازها و منابع ، بدين معني كـه در شـرايط عـادي تـوازن بـين نيازهـاي جامعـه از يـك طـرف و توانمنديها و منابع موجود از طرف ديگر برقرار است . با بروز شرايط بحراني كه مي تواند نتيجه بروز هر اتفاق غير عـادي و پـيش بيني نشده طبيعي و غير طبيعي همچون زلزله، سيل، طوفانهاي بزرگ، جنگ و .... باشد به دليل شرايط خاصي كـه بـر جامعـه تحميل مي شود د يگر شاهد توازن بين نيازها و منابع نخواهيم بود . با بروز شرايط بحران توانمنديها و به دليـل آسـيب ديـدگي زير ساختها به شدت كاهش مي يابد كه معمولاٌ با روانه كردن كمك به مناطق بحران زده سعي در جبران اين است منـابع مـي كنند . مديريت بحران : يعني بازگرداندن تعادل دوباره بين منابع و نيازها كه كاملاٌ مشهود است كه سه ابزار مهـم بـراي برقـراري شرايط موازنه وجود دارد : افزايش منابع كاهش نيازهاجابجايي تكيه گاه ( شرح در اصل مقاله ) بحث و نتيجه گيري : با كمي دقت به سادگي مي توان دريافت كه سازمانهاي غير دولتي تا چه اندازه مي توانند نقش بـ زرگ و مهمـي را در تمـام مراحـل كـاهش خسارتهاي ناشي از زلزله داشته باشند . چه سازمانهاي دولتي متخصص در زمينه زلزله چه ساير سازمانهاي غيـر دولتـي كـه در زمينه هاي فرهنگي ، اجتماعي و ... فعاليت مي كنند چرا كه زلزله مشكلي است كه تمام جوانب يك جامعه را تحت تـاثير قـرار مي دهد . لازم به يادآوريست كه ديد كلان دولت در رابطه با مديريت بحران از بالا به پايين است بدين ترتيب كه در اين ديدگاه مردم جامعه افرادي هستند كه بايد در صورت بروز بحران به آنها سرويس دهي گردد و اين چيزي است كه در ساختار مديريتي نظام مديريت بحران كشور همواره ب ه عنوان اصل به آن توجه مي گردد ولي در نظام مديريتي شناور مـديريت در تمـام سـطوح پخش مي شود و اين تنها راه و گزينه اي است كه مي تواند در كشور پهناوري چون ايران پاسخگو باشد در پايان بـه عنـوان راه كار مديريتي پيشنهاد مي شود كه با ارج نهادن به فعاليتهاي داوطلبانه سازمانهاي غير دولتي سـعي در ارائـه امكانـات بـه ايـن سازمانها در ج هت اشاعه فرهنگ مقابله با زلزله در كل كشور ايران گردد و در اين بين به سازمانهاي غيـر دولتـي متخـصص در اين زمينه به عنوان محورهاي آموزشي به ساير سازمانها نگريسته شود
كلمات كليدي:
اثر بخشي، جامعه مدني، سازمانهاي غير دولتي، كاهش ، خسارت زلزله
[ لينک دايمي به اين صفحه: http://www.civilica.com/Paper-ICHMCM03-ICHMCM03_263.html ]
|