نظریه کلیشه ها و ادبیات عامیانه فارسی

؛ نظریه عام کلیشه ها یکی از نگاه های صورت گرایانه قرن بیستم به ادبیات عامیانه است که به تاثیر از مطالعات عامیانه، عبارت شناسی و واژگان شناسی صورت گرفته است. جی.ال. پرمیاکوف زبان شناس و نویسنده روسی، با نوشتن کتاب از ضرب المثل تا افسانه (1968) در شش فصل، چارچوب نظری این نظریه را بنیان نهاد و با بررسی عناصر بازتولیدی زبان از قبیل صرب المثل ها، چیستان، کنایات، قصه ها، و هر گونه عبارت قالبی و فرمولورا زبان در تقابل با متون تولیدی و خلاق زبان، نطریه عام کلیشه ها را معرفی نمود. پرمیاکوف و برخی هم نظران وی بر خلاف گروهی که عقیده داشتند در آفرینش ها ادبی باید از عناصر کلیشه ای زبان پرهیز شود و چندان نظر مساعدی به این گونه عبارات نداشتند، تلاش کردند که علت وجودی کلیشه ها و فواید ساختار آن را توجیه کنند و نشان دهند که کلیشه ها صرفا مشتی عبارات دست دوم، کهنه و پیش پا افتاده نیست. پرمیاکوف از منظر زبان شناسی، نظریه عام کلیشه ها را ارائه می کند و حدود طرح کلی نظریه اش از ضرب المثل ها (کوچک ترین واحد ادبیات عامیانه) تا افسانه ها (بزرگ ترین واحد ادبیات عامیانه) را شامل می شود و بیشتر به دنبال تحلیل ساختاری واحدهای ادبیات عامیانه است.

کلیدواژه ها:

نظریه عام کلیشه ها ، ادبیات عامیانه فارسی ، جی. ال. پرمیاکوف